نقـد

وقتی چراغ های سالن سینما روشن شد تازه به خودم آمدم و فهمیدم فیلم تمام شده . هنوز میخکوب بودم . هنوز در فیلم بودم . هنوز همراه با نادر و سیمین در راهروی دادگاه منتظر تصمیم ترمه بودم . هنوز داشتم فکر میکردم. تصمیم می گرفتم . اما من تنها نبودم . همه در اطراف من هنوز به پرده چشم دوخته بودند. نادر یا سیمین ؟ این فکری بود که لازم نبود ذهن خوان باشی تا در ذهن اطرافیانت ببینی . وقتی از سالن بیرون آمده بودم مانند همیشه صحنه های زیبای فیلم را مرور میکردم . اما درباره جدایی .. کار سختی بود چون صحنه ی بدی نداشت . حالا شاید بعضی ها بگویند این حرف اغراق است اما خب به نظر من فیلم پرشده بود از صحنه های درست . صحنه هایی که اگر حتی یک پلان از آن ها حذف میشد فیلم ناقص بود . اما خب در هر فیلم صحنه ها ی ناب وجود دارد . برای مثال در جدایی ... صحنه ی بازسازی صحنه ی پرت شدن راضیه و حالت ها و بحث و جدل های حجت و نادر در کل فیلم و یا صحنه های پدر نادر و یا سکانس پایانی فیلم همه و همه صحنه های ناب فیلم بودند که میشود برای بارها آن هارا دید وخسته نشد . اما چیزی که جدایی نادر از سیمین را از دیگر فیلم ها جدا میکرد این بود که اصغر فرهادی تمام تلاشش را به کار بسته بود ، فیلمنامه ای را نوشته بود ، فیلمی را کارگردانی کرده بود که لازم نبود همه چیز را در آن بگوید اما خب همه چیز معلوم بود . اگر فیلم از دسته ی دیگر فیلم ها بود ما باید می دیدیم در انتهای فیلم چه بر سر هر کدام از شخصیت های فیلم میاید . اما ندیدیم ولی با توجه به اتفاقات می فهمیم . می دانیم انتخاب ترمه چیست حتی اگر فرهادی آن را به تصویر نکشد . میدانیم سرنوشت راضیه چه میشود . چه بر سر سمیه میاید . در طول فیلم آنقدر ما با این شخصیت ها آشنا شده ایم که در نهایت بفهمیم چگونه فیلم به پایان میرسد .

از دیگر ویژی های این فیلم این است که شخصیت خوب و شخصیت بد ندارد . ابتدای فیلم از نظر همه سیمین شخصیتی است بد و نادر پدری است فداکار . اما در طول فیلم می فهمیم که اینگونه نیست . نادر پدری است دلسوز اما خب از عواقب کارش هم میترسد. در طول فیلم چندیدن بار به ترمه قول میدهد که به هیچ کدام عمل نمی کند . سیمین کسی است که با اینکه از زندگی با نادر بریده با اینکه اخلاقش با دخترش تند است اما خب شاید همه ی ما یعنی بیش از 90 درصد تماشاگران می دانند انتخاب سمیه در انتهای فیلم سیمین است نه نادر . حجت که در تمام طول فیلم شخصیتی است رنج کشیده و همه ی ما را با خود همراه میکند به طوری که همه یک جورهایی در جنگ بین نادر و حجت طرف حجت را میگیرند در نهایت پول دیه بچه اش را قبول می کند و سمیه را وادار میکند قسم دروغ بخورد . اما باز هم نمیشود گفت چه کسی خوب است چه کسی بد . نادر خوب است یا حجت . سیمین درست میگوید یا نادر . همه ی این اتفاقات می افتند تا در طول فیلم تو قاضی باشی . در طول فیلم قضاوت های کوچک کنی و در انتها میرسی به آن قضاوت بزرگ . قضاوتی که همزمان با تو میلیون ها نفر دیگر هم انجام داده اند . اما تو مال خودت را داری .

نظرات ()